Świątynia Erechtejonu

O Erechtheionie

Usytuowana na szczycie starożytnego Akropolu Ateńskiego świątynia Erechtejon stanowi wieczne świadectwo niezrównanego kunsztu i umiejętności architektonicznych klasycznej Grecji. Zbudowana w drugiej połowie V wieku p.n.e. podczas Złotego Wieku Aten, ta ikoniczna świątynia jest owiana mitami, historią i legendami.

Odchodząc od tradycyjnego, symetrycznego układu świątyń, Erechtejon jest poświęcony wielu bóstwom, odzwierciedlając różnorodne i złożone wierzenia religijne starożytnej Grecji. Wśród świętych miejsc w świątyni znajduje się sanktuarium Ateny Polias, boskiej opiekunki Aten, a także mityczny grobowiec Erechteusza, legendarnego założyciela miasta. Więcej o architekturze i historii Erechtejonu przeczytasz tutaj.

Być może najbardziej uderzającą cechą Erechtejonu są jego zagadkowe Kariatydy – sześć pełnych gracji, większych niż naturalnej wielkości posągów kobiet, które bez wysiłku dźwigają ciężar południowego portyku świątyni. Delikatna gra światła i cienia tchnie życie w te figury, gdy wiecznie strzegą świętych terenów świątyni.

Interesujące fakty

Dlaczego nazywa się Erechtheion?

Świątynia Erechtheion (lub Erechtheum) została nazwana na cześć Erechtheusa, mitycznego bohatera i króla Aten, który założył miasto. W poematach Homera Erechtheus był synem Hefajstosa i Gai, który dorastał w ówczesnej świątyni Ateny na Akropolu.

Według mitologii greckiej to Erechtejos nazwał Ateny imieniem bogini Ateny i przemianował ich mieszkańców na "Ateńczyków", którzy do tej pory nazywani byli "Kekropides" (lub Cecropides). Zaraz potem założył świątynię poświęconą bogini mądrości i wprowadził jej kult w Attyce, którego kulminacją był coroczny festiwal Panathenaea.

Jako mityczny założyciel Aten, Erechtheus był bardzo szanowaną postacią, a jego osiągnięcia inspirowały artystów, poetów i dramaturgów w starożytności. Uważa się, że starożytny król-bohater został pochowany pod fundamentami świątyni Erechtheion, w północno-zachodnim rogu.

Dlaczego jest tam drzewo oliwne?

W mitologii greckiej bogini mądrości Atena i bóg mórz Posejdon rywalizowali o patronat nad miastem, które miało stać się Atenami. Zeus obawiał się wybuchu konfliktu między dwoma bogami olimpijskimi, więc zdecydowano, że każdy z nich zaoferuje dar Ateńczykom, którzy dokonają ostatecznego wyboru.

Posejdon poszedł pierwszy, a bóg mórz uderzył trójzębem w wzgórze Akropolu, a woda trysnęła z ziemi. Woda była jednak słona, a Ateńczycy nie byli pod wrażeniem, ponieważ miasto miało już dostęp do rzek i morza.

Atena zasadziła nasionko w ziemi i w ciągu kilku chwil z ziemi wyrosło wspaniałe drzewo oliwne. Ludzie bez wahania wybrali ofiarę Ateny ze względu na jej drewno i owoce. Drzewo oliwne zostało zasadzone w tym samym miejscu, w którym Atena miała złożyć swój dar Ateńczykom.

Najczęściej zadawane pytania i wskazówki

Czy Erechtheion jest otwarty dla publiczności?

Tak, Erechtejon jest otwarty dla zwiedzających, podobnie jak reszta Akropolu. Godziny otwarcia Akropolu można sprawdzić tutaj.

Gdzie znajduje się Erechtheion?

Erechtejon znajduje się po północnej stronie wzgórza Akropolu w Atenach, za Starą Świątynią Ateny.

Czy możesz wejść do Erechtheionu?

Nie, dostęp do wnętrza świątyni Erechtejon jest obecnie ograniczony w celu zachowania struktury i znajdujących się w niej artefaktów. Zwiedzający mogą podejść do wejścia do świątyni i zwiedzić jej zewnętrzną część, w tym Ganek Dziewic i inne elementy, takie jak drzewo oliwne i studnia związana z Ateną i Posejdonem.

To jednak zmieni się w przyszłości, ponieważ Centralna Rada Archeologiczna zatwierdziła studium budowy specjalnej podłogi składającej się z białych marmurowych kamieni. Po jej ukończeniu zwiedzający będą mogli wejść do wnętrza Erechtejonu.

Czym jest świątynia Erechtheion?

Erechtejon to starożytna grecka świątynia na Akropolu, poświęcona Atenie i Erechtejosowi, odpowiednio boskiemu opiekunowi i założycielowi miasta. Zbudowana między 421 a 406 r. p.n.e. świątynia słynie z unikalnego układu i skomplikowanego jońskiego projektu, który odróżnia ją od głównie doryckiego stylu Partenonu, jej słynnego sąsiada.

Najsłynniejszym elementem Erechtejonu jest Ganek Kariatyd, gdzie sześć posągowych postaci kobiecych, znanych jako Kariatydy, podtrzymuje belkowanie świątyni. Więcej informacji na temat fascynującej historii i architektury Erechtejonu można znaleźć na naszym blogu.

Kiedy zbudowano Erechtejon?

Budowa Erechtejonu rozpoczęła się w 421 r. p.n.e. i została wstrzymana w 413 r. p.n.e. z powodu upadku ateńskiej ekspedycji na Sycylii. Prace budowlane wznowiono około 4 lub 5 lat później, a świątynia została ukończona w 406 r. p.n.e. Więcej informacji na temat budowy Erechtejonu można znaleźć w naszym wpisie na blogu.

Kto zaprojektował Erechtheion?

Architekt Mnesicles z Aten jest uznawany za projektanta Erechtejonu, podczas gdy rzeźby świątynne były dziełem Fidiasza, który również udekorował Partenon. Więcej informacji na temat projektu Erechtejonu można znaleźć w naszym wpisie na blogu.

Jaki jest styl architektoniczny Erechtejonu?

Erechtejon został zbudowany w stylu jońskim, w przeciwieństwie do symetrycznego i głównie doryckiego stylu Partenonu. Styl joński rozwinął się w greckich miastach Azji Mniejszej, podczas gdy styl dorycki rozwinął się w zachodniej Grecji i na Peloponezie. Ateńczycy uważali, że znajdują się na skrzyżowaniu tych dwóch światów, co znalazło odzwierciedlenie w różnorodności stylów na Akropolu. Nasz wpis na blogu poświęcony Erechtejonowi szczegółowo opisuje zawiłości i unikalne cechy świątyni.

Czym są kariatydy?

Kariatydy, znajdujące się na ganku południowej części świątyni, to rzeźbione postacie kobiece, które wspierały architraw świątyni. Uważa się, że przedstawiają one dziewczęta z Karyes w Lakonii i prawdopodobnie zostały wykonane w celu upamiętnienia grobowca mitologicznego pół-wężowego króla Attyki, Cecropsa (lub Kekropsa). Dowiedz się więcej o ich znaczeniu w naszym wpisie na blogu na temat historii i projektu Erechtejonu.

Gdzie są kariatydy?

Kariatydy znajdujące się obecnie w Erechtejonie są replikami oryginałów. Jedna z kariatyd została kontrowersyjnie usunięta przez lorda Elgina przed grecką wojną o niepodległość i jest obecnie wystawiana w Muzeum Brytyjskim. Pozostałe pięć zostało zastąpionych kopiami w 1978 r. w celu ochrony i renowacji, a obecnie są wystawiane w Muzeum Akropolu.